مقایسه بازدهی سهام فملی و طلای آب شده در 6 ماهه آخر 1404

در این مقاله هدف این است که کاربر درک کند چرا هرکدام رشد کردند، در چه شرایطی احتمال دارد یکی بهتر از دیگری عمل کند، و مهم تر از همه در پایان به یک نقطه تصمیم گیری روشن برسد، نه اینکه فقط چند عدد کنار هم ببیند.

بازدهی طلای آب شده در ۶ ماهه دوم ۱۴۰۴ چگونه شکل گرفت؟

طلای آب شده در ایران معمولاً انتخاب اول کسانی است که می خواهند با هزینه جانبی کمتر وارد بازار طلا شوند. چون برخلاف طلای زینتی، موضوع اجرت ساخت و هزینه های طراحی مطرح نیست و معامله گر بیشتر با قیمت طلای آبشده طرف است تا قیمت هنر و ساخت. همین نکته باعث می شود عبارت خرید و فروش طلای آب شده بدون اجرت برای سرمایه گذار معنی عملی داشته باشد، یعنی هزینه اضافه ای که بازده را بخورد کمتر می شود.

اما دلیل رشد طلا در نیمه دوم ۱۴۰۴ فقط نداشتن اجرت نیست. طلا در ایران سه موتور اصلی دارد که معمولاً همزمان کار می کنند:

1. اول، نرخ ارز. وقتی دلار بالا می رود، طلا در ایران معمولاً با تاخیر کم واکنش نشان می دهد. چون حتی اگر اونس جهانی ثابت باشد، تبدیل قیمت دلاری طلا به تومان گران تر می شود.
2. دوم، اونس جهانی طلا. وقتی طلا در بازار جهانی رشد می کند، اثرش به بازار داخلی منتقل می شود، مخصوصا وقتی همزمان نرخ ارز هم در مسیر صعودی باشد. در چنین شرایطی طلا دو محرک همزمان دارد و رشد آن سریع تر و پررنگ تر دیده می شود.
3. سوم، انتظارات تورمی و ریسک. این بخش همان چیزی است که خیلی ها آن را «حال و هوای بازار» می نامند. وقتی فضای اقتصاد پرریسک می شود، تقاضا برای طلا فقط از سمت سرمایه گذاری نمی آید، از سمت محافظه کاری هم می آید. خیلی ها در دوره های نااطمینانی حاضرند حتی با قیمت های بالاتر هم طلا بخرند، فقط برای اینکه دارایی ریالی نگه ندارند.

حالا یک نکته کاربردی که به تصمیم گیری کمک می کند. شما گفتید قیمت امروز طلای ۱۸ عیار حدود ۱۹ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است. این عدد یک لنگر ذهنی خوب است. چون وقتی درباره قیمت طلای آب شده صحبت می کنیم، باید بدانیم آب شده معمولاً در همان حوالی قیمت طلای ۱۸ عیار معامله می شود، با این تفاوت که عیار دقیق آب شده می تواند کمی بالا یا پایین تر باشد و کارمزد خرید و فروش هم روی قیمت نهایی اثر می گذارد. پس اگر کسی در نیمه دوم ۱۴۰۴ در قیمت های پایین تر وارد شده باشد، امروز عملاً یک سود محسوس روی دارایی دارد. این همان جایی است که طلا برای بسیاری از مردم نقش بیمه را بازی می کند.

بازدهی سهام فملی در ۶ ماهه دوم ۱۴۰۴ چگونه ساخته شد؟

فملی از نگاه بازار یک سهم دلاری است، اما نه از جنس دلار ساده. چون علاوه بر اینکه افزایش نرخ ارز می تواند درآمد ریالی شرکت را تقویت کند، خودِ شرکت هم یک کسب و کار واقعی دارد، تولید دارد، فروش دارد، هزینه دارد و گزارش می دهد. پس بازدهی فملی فقط به نرخ دلار وابسته نیست، بلکه به این هم وابسته است که بازار باور کند سودآوری شرکت پایدار است.

در نیمه دوم ۱۴۰۴ معمولاً سه عامل روی چنین سهمی اثر می گذارد:

1. عامل اول، قیمت جهانی مس. وقتی قیمت مس تقویت می شود، بازار به شرکت های مسی نگاه مثبت تری پیدا می کند. حتی اگر همه چیز ثابت بماند، همین انتظار رشد سودآوری می تواند باعث افزایش تقاضا برای سهم شود.
2. عامل دوم، نرخ ارز و تسعیر. افزایش نرخ ارز برای شرکت های صادرات محور یا شرکت هایی که قیمت گذاری محصولاتشان متاثر از نرخ ارز است، به شکل مستقیم روی درآمد ریالی اثر می گذارد. سرمایه گذار وقتی می بیند فروش شرکت با نرخ های بالاتر ارز می تواند ریالی بزرگ تر بسازد، حاضر می شود سهم را در قیمت های بالاتر هم بخرد.
3. عامل سوم، فضای بورس و نقدینگی. این عامل را نمی شود نادیده گرفت. حتی بهترین سهم هم اگر بازار در فاز بی اعتمادی باشد رشد محدودی می کند. در مقابل، وقتی بورس وارد فاز رونق می شود، سهم های بزرگ و شناخته شده مثل فملی معمولاً سریع تر پول جذب می کنند. چون سرمایه گذار احساس امنیت بیشتری نسبت به نمادهای کوچک دارد.

برای اینکه مقایسه ملموس شود، از اعدادی که خودتان گفتید استفاده می کنم. اگر فملی از ۵۷۰ تومان به ۱۳۵۰ تومان رسیده باشد، بازدهی حدود ۱۳۶.۸ درصد می شود. چنین بازدهی معمولاً بالاتر از طلا است، اما یک تفاوت بزرگ دارد: این بازدهی در بازاری اتفاق می افتد که ممکن است صف فروش، محدودیت نوسان، توقف نماد و موج های هیجانی داشته باشد. پس سود بالاتر همیشه به معنی «بهتر بودن» نیست، بلکه به معنی ریسک و فرصت بیشتراست.

تفاوت جنس رشد، چرا طلا سریع تر واکنش می دهد و فملی گاهی با تاخیر؟

طلا معمولاً سریع تر به خبر واکنش نشان می دهد، چون قیمت آن لحظه ای در ذهن بازار شکل می گیرد. خبر سیاسی، شایعه، تنش، یا حتی تغییر انتظارات می تواند تقاضا را همان روز جابه جا کند.

اما فملی به گزارش و تایید هم نیاز دارد. بازار ممکن است از قبل حدس بزند که فروش شرکت بهتر شده، ولی تا وقتی گزارش ها منتشر و باورپذیر نشود، رشد سهم می تواند کندتر یا نوسانی تر باشد. به همین خاطر در برخی دوره ها می بینید طلا جلو می افتد، بعد که بورس جان می گیرد و گزارش ها می رسد، سهم های دلاری موج دوم رشد را می سازند.

این تفاوت برای تصمیم گیری مهم است. اگر شما به دنبال واکنش سریع به ریسک هستید، طلا ابزار روان تری است. اگر دنبال بازدهی بالاتر با پذیرش نوسان هستید، سهم دلاری مثل فملی جذاب تر می شود.

هزینه معامله و نقدشوندگی، جایی که بازده واقعی مشخص می شود

بازده روی کاغذ یک چیز است، بازده واقعی بعد از هزینه ها چیز دیگر. در طلا اگر سراغ طلای زینتی بروید، اجرت و هزینه های جانبی می تواند بخش قابل توجهی از سود را کم کند. به همین دلیل برای کسی که هدفش سرمایه گذاری است، خرید و فروش طلای آب شده بدون اجرت منطقی تر است، چون وزن و قیمت طلا محور اصلی معامله است.

در بورس هم هزینه کارمزد و مالیات نقل و انتقال وجود دارد، اما معمولاً نسبت به نوسان قیمت سهم، عدد تعیین کننده اصلی نیست. مسئله اصلی در بورس، نقدشوندگی در روزهای سخت است. ممکن است سهمی روی کاغذ ۱۳۰ درصد رشد کرده باشد، اما در چند روز ریزش، فروش آن دشوار شود یا با صف فروش همراه باشد.

پس یک نقطه تصمیم گیری اینجاست: اگر شما از آن دسته سرمایه گذارانی هستید که در روزهای پرتنش احتمال دارد نیاز به نقد کردن سریع داشته باشید، طلا معمولاً فشار روانی کمتری ایجاد می کند. اگر افق شما میان مدت است و می توانید نوسان را تحمل کنید، فملی می تواند بازده بالاتری بسازد.

مقایسه بازدهی فملی و طلای آب شده

چه زمانی طلا را جلوتر ببینیم و چه زمانی فملی را؟

اگر بخواهم یک معیار ساده و کاربردی بدهم، این است: وقتی احساس می کنید بازار در فاز «ترس و نااطمینانی» است و دلار به سرعت واکنش نشان می دهد، طلا معمولاً جلو می افتد. در این شرایط حتی عددهایی مثل قیمت امروز طلای ۱۸ عیار که گفتید حدود ۱۹ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است، برای ذهن بازار تبدیل به نقطه مرجع می شود و معامله گر دنبال این است که آیا قیمت می تواند بالاتر برود یا نه.

اما وقتی بازار از ترس فاصله می گیرد و به سمت تحلیل می رود، سهم های دلاری مثل فملی شانس بیشتری پیدا می کنند، چون سرمایه گذار دنبال این می رود که آیا شرکت واقعا سود می سازد یا فقط موج دلاری است. اگر گزارش ها و چشم انداز مس مثبت باشد، فملی می تواند از طلا هم جلو بزند.

یک تصمیم حرفه ای تر این است که به جای انتخاب صفر و یکی، ترکیب بسازید. طلا برای ثبات و پوشش ریسک، فملی برای رشد. درصد این ترکیب بستگی به روحیه شما دارد. کسی که شب با نوسان سهم خوابش نمی برد، نباید وزن بالایی به بورس بدهد. کسی که افق میان مدت دارد و با تحلیل جلو می رود، می تواند وزن بیشتری به فملی بدهد.

جمع بندی

در شش ماهه آخر ۱۴۰۴، طلا و فملی هر دو توانستند بازدهی جذاب بسازند، اما مسیرشان متفاوت بود. طلا بیشتر از جنس واکنش سریع به دلار، اونس و ریسک است و برای کسی که دنبال حفظ ارزش پول و هزینه جانبی کمتر است، مخصوصا با رویکرد خرید و فروش طلای آب شده بدون اجرت می تواند انتخاب منطقی باشد. فملی اما داستان دیگری دارد، علاوه بر دلار، به قیمت جهانی مس، گزارش های فروش و فضای کلی بورس وابسته است و به همین دلیل می تواند بازدهی بالاتر بدهد، ولی نوسان و ریسک های بازار سرمایه را هم همراه خودش دارد.

اگر بخواهم یک جمله کلیدی برای تصمیم بدهم این است: اگر اولویت شما آرامش و پوشش ریسک است، طلا را وزن دهید. اگر اولویت شما رشد بیشتر با تحلیل و تحمل نوسان است، فملی را جدی تر ببینید. و اگر می خواهید تصمیم پخته تری بگیرید، ترکیب این دو در یک سبد، اغلب نتیجه بهتری از انتخاب تک دارایی می دهد.