تفاوت طرح ترافیک و آلودگی هوا در چیست؟
تفاوت طرح ترافیک و آلودگی هوا
با اینکه همه میدانند طرح ترافیک چیست اما خیلیها ممکن است آن را با طرح آلودگی هوا اشتباه بگیرند یا شاید تصور کنند هنگام استعلام طرح ترافیک ، هر جریمهای ثبت شده باشد، فقط بهخاطر تردد در همان محدوده طرح ترافیک بوده است. قبل از پرداختن به تفاوتها باید گفت که هر دوی این طرحها در امتداد یکدیگر هستند. در تهران ۲ حلقه عبور و مرور تعریف شده است:
- حلقه مرکزی (اول) که همان محدوده اصلی طرح ترافیک است.
- حلقه دوم که در اطراف حلقه مرکزی شکل گرفته و محدوده آلودگی هوا نام دارد.
پس اینگونه میتوان تفاوتها را جدا از هم بررسی کرد:
۱) تفاوت در محدوده اجرا
نقشه محدودهها برای هر طرح متفاوت است اما یکدیگر را دربرمیگیرند و جدا از هم نیستند. نقشه طرح ترافیک (قرمز رنگ) و محدوده آلودگی هوا (آبی رنگ) در عکس زیر آمده است:
محدوده طرح آلودگی هوا – یعنی حلقه بزرگتر – از ۴ جهت به بزرگراههای زیر محدود میشود:
- شمال: بزرگراه همت
- شرق: بزرگراه امام علی
- جنوب: بزرگراه بعثت
- غرب: بزرگراه نواب و چمران
اما محدوده طرح ترافیک تهران که حلقه مرکزی را تشکیل میدهد، محدودتر است:
- شمال: خیابان مطهری
- شرق: خیابان هفده شهریور
- جنوب: خیابان شوش
- غرب: خیابان کارگر
۲) قوانین عبور و مرور
مهمترین تفاوت طرح ترافیک و آلودگی هوا قوانین آنها است. خودروهای پلاک تهران در محدوده آلودگی هوا ماهانه ۲۰ روز و پلاک شهرستان ماهانه ۱۵ روز امکان تردد رایگان دارند. بعد از آن باید طبق ضریب مشخصی عوارض بپردازند. اما عبور و مرور در محدوده طرح ترافیک تردد رایگان ندارد و ورود به آن بدون داشتن طرح رزرو، جریمه به دنبال خواهد داشت.
ساعات طرح ترافیک و آلودگی هوا تهران از شنبه تا چهارشنبه (غیر از تعطیلات رسمی) از ۶:۳۰ تا ۱۸ عصر و ساعت طرح آلودگی هوا تهران در روز پنجشنبه از ساعت ۶:۳۰ تا ۱۳ است. البته که این ساعات بسته به شرایط خاص مانند جنگ و… معمولا تغییر میکند.
برای استعلام تعداد روزهای ورود به طرح آلودگی هوا یا خرید طرح ترافیک باید به سایت تهران من یا سامانه شهرزاد مراجعه کنید.
۳) ضریب عوارض تردد در محدودههای ترافیکی
شورای شهر تهران هر سال نرخ پایهای برای ورود به محدودههای ترافیکی تعیین میکند. این نرخ پایه در سال ۱۴۰۵ برابر با ۱۴۵ هزار تومان است. اما بسته به اینکه هر کسی هنگام تردد در تهران به کدام حلقه (یا در هر دو محدوده) وارد شود، میزان عوارضی که باید بپردازد نیز متفاوت میشود:
- ضریب حلقه بزرگتر یعنی محدوده آلودگی هوا (در روزهای غیرمجاز): ۰/۷۵
- ضریب حلقه اصلی یعنی طرح ترافیک: ۱/۵
- ضریب عبور از هر دو حلقه: ۱/۵
البته ضرایب دیگری نیز وجود دارد که باعث میشود جریمه طرح ترافیک یا به عبارتی جریمه طرح آلودگی هوا افزایش یا کاهش پیدا کند که برای هر دو طرح یکسان است. مثلا افراد ساکن در این محدودهها و همچنین خودروهای مجاز ارائهدهنده خدمات جابهجایی مسافر با ارائه مدارک میتوانند از تخفیف برخوردار شوند.
۴) هدف هر طرح
اینکه چرا هر کدام از طرحها اجرا میشود نیز دیگر تفاوت طرح ترافیک و آلودگی هوا است. طرح ترافیک در شلوغترین معابر تهران اجرا میشود تا حجم ماشینهای عبوری آن را کاهش دهد و به دنبالش آلودگی نیز کم شود. اما طرح آلودگی هوا که قبلا طرح زوج و فرد نام داشت و بسته به شماره پلاکها اجرا میشد، روی کاهش آلایندگی شهر متمرکز است.
نحوه استعلام جریمه طرحهای ترافیکی
در شهرهای بسیاری طرح ترافیک اجرا میشود اما محدوده و سختگیری آن در تهران نسبتا بیشتر است. معمولا غیر از سایتهای واسطه، پلتفرمهای وابسته به شهرداری هر شهر امکان استعلام جریمه طرح ترافیک را فراهم میکنند. به ۳ روش میتوانیم این استعلام را انجام دهیم:
۱) پلتفرمهای واسطه
پلتفرمهایی که به عنوان پرداختیار فعالیت میکنند یا پلتفرمهایی که بهشکل اختصاصی در حوزه خدمات خودرویی هستند، معمولا امکان استعلام جریمه طرح ترافیک را میدهند. از جمله این سایتها میتوان به اتو ابزار، قبضینو، پیشخوان ۲۴ و… اشاره کرد.
۲) سامانه تهران من
برای استعلام و پرداخت جرائم طرح ترافیک، میتوانید از سامانه «تهران من» استفاده کنید که جزئیات ترددها (زمان و تاریخ ورود و خروج) را نمایش میدهد و امکان پرداخت موردی جرائم را نیز فراهم میکند. همچنین برای دریافت هرگونه پشتیبانی در این زمینه، کافی است با شماره ۱۸۰۰ تماس بگیرید.
۳) سامانه شهرزاد
این اپلیکیشن مجموعهای از خدمات متنوع را به شهروندان تهرانی ارائه میدهد که مدیریت امور مربوط به طرح ترافیک، از جمله رزرو طرح و پرداخت بدهیها، تنها بخشی از قابلیتهای آن محسوب میشود. برای استفاده از شهرزاد میتوانید آن را از بازار یا مایکت بر روی گوشی هوشمند خود دانلود و نصب کنید.
نتیجهگیری پایانی
تفاوت طرح ترافیک و آلودگی هوا محدود به بعضی قوانین آنها میشود اما در کل در کنار هم برای کنترل آلودگی هوا، کاهش آلایندگی و کاهش تردد در معابر شلوغ اجرا میشوند. محدوده آلودگی بزرگتر است و ورود غیرمجاز به آن جریمه کمتری نسبت به حلقه اصلی طرح ترافیک به دنبال دارد. جرائم ورود به این محدودهها نیز از طریق سایتهای وابسته به شهرداریها یا پلتفرمهای واسطه قابل استعلام و پرداخت است.
توضیحات درباره تفاوت دو محدوده خیلی واضح بود. خیلی از رانندگان هنوز فکر میکنند هر دو طرح قوانین یکسانی دارند و همین باعث جریمههای ناخواسته میشود. آیا نقشه این محدودهها ممکن است هر سال تغییر کند؟
بله، محدودهها و قوانین ممکن است با توجه به تصمیمات مدیریت شهری تغییر کنند. بهتر است قبل از تردد، آخرین اطلاعات از سامانههای رسمی بررسی شود.