سه دلیل گرایش برخی خانواده‌ها به آموزش خانگی

یک جامعه‌شناس معتقد است گرایش برخی خانواده‌های ایرانی به آموزش خانگی، بیش از آنکه ناشی از مسائل آموزشی باشد، ریشه در شکاف میان خانواده و مدرسه دارد.

به گزارش خبرانلاین، پدیده «هوم‌اسکول» یا آموزش خانگی، اگرچه در ایران هنوز جایگاه قانونی ندارد، اما در سال‌های اخیر توجه برخی خانواده‌ها را به خود جلب کرده است. به باور یک جامعه‌شناس، این گرایش تنها به کیفیت آموزش محدود نمی‌شود، بلکه از مجموعه‌ای از عوامل فرهنگی، اجتماعی و ساختاری ناشی می‌شود و در صورت اصلاح نشدن نظام آموزشی، احتمال گسترش آن در سال‌های آینده وجود دارد.

به گفته مهرداد ناظری، نخستین عامل، شکاف میان خانواده و مدرسه است. برخی خانواده‌ها، به‌ویژه در طبقات متوسط، معتقدند محتوای آموزشی و برخی رویکردهای مدارس با ارزش‌ها، باورها و سبک زندگی آن‌ها همخوانی ندارد. از همین رو ترجیح می‌دهند با استفاده از معلمان خصوصی، آموزش‌های آنلاین و منابع دیگر، مسئولیت آموزش فرزندان خود را بر عهده بگیرند.

عامل دوم، افزایش نگرانی‌های امنیتی است. این نگرانی‌ها تنها به امنیت جسمی دانش‌آموزان محدود نیست، بلکه ابعاد فرهنگی، اجتماعی و فکری را نیز در بر می‌گیرد. از نگاه برخی والدین، آموزش در خانه امکان نظارت و کنترل بیشتری بر روند تربیت و رشد فرزند فراهم می‌کند.

سومین عامل، انتقاد از کارکرد نظام آموزشی است. به اعتقاد طرفداران آموزش خانگی، مدارس در شکل کنونی کمتر به پرورش خلاقیت، تفکر انتقادی، مهارت‌های زندگی و شکوفایی استعدادهای فردی می‌پردازند. به همین دلیل برخی خانواده‌ها به رویکردهایی مانند «آن‌اسکولینگ» گرایش پیدا کرده‌اند که بر یادگیری متناسب با علایق و توانایی‌های کودک تأکید دارد.

این جامعه‌شناس معتقد است حتی با محدود شدن فعالیت مراکز مرتبط با آموزش خانگی، این روند متوقف نخواهد شد، مگر آنکه آموزش و پرورش با بازنگری در سیاست‌ها و برنامه‌های خود، میان نیازهای خانواده‌ها و ساختار آموزشی کشور هماهنگی بیشتری ایجاد کند.

او همچنین با اشاره به تجربه کشورهای مختلف می‌گوید رویکردها نسبت به آموزش خانگی متفاوت است؛ در برخی کشورها مانند آلمان محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌ای وجود دارد، اما در بخشی از ایالت‌های آمریکا، خانواده‌ها با رعایت ضوابط آموزشی می‌توانند این شیوه را انتخاب کنند؛ موضوعی که ریشه در تأکید بر آزادی انتخاب و تنوع فرهنگی دارد.

متن کامل گفت‌وگو را اینجا بخوانید.

۲۳۳۲۳۳